Categorie archief: Travel stories

How we survived a polar bear encounter

‘Did you see a polar bear?’ It probably has been the most frequently asked question since we came back from our kayak expedition in Spitsbergen. When we cautiously nod and tell them we encountered  a female polar bear and her two cubs from up close, curiosity gets high. Our encounter with one of the world’s most dangerous predators is a great story to share. So great we wanted to write a separate travel story about it.

I spotted my first polar bear during my sailing expedition in Spitsbergen, a few days before Linsay arrived in Longyearbyen. It’s easy to imagine how she envied me when I told her I did not only see whales, reindeer, arctic foxes, walruses and seals, but I got to see a polar bear as well, one of Svalbard’s most difficult animals to spot. I have to admit, spotting that polar bear on the rocky peninsula in front of the Nordenskiold glacier was a fluke, on a moment we didn’t expect it anymore and from a distance we needed binoculars to get a good view at it. Still, pressure on me was high. That the kayak expedition and the polar bear watch would be an arduous undertaking was a fact. Now, I needed to ensure the reward of seeing wildlife would be presented in return. Not just beluga’s, seals, whales, reindeer and foxes, but if possible a polar bear as well. We were fortunate to spot the first five animals during the first days, and how! But the polar bear? No we didn’t see any sign of him. Or did we?

IMG-20170811-WA0003
Polar bear spotted during sailing expedition

Paw print

We were on our way back from Pyramiden, an abandoned Russian mining settlement in Billefjorden, where we did a late evening session of urban exploring. We had wandered for hours through the decayed buildings in what once was one of Svalbard’s most prominent mining towns. At times, adrenaline was pumping. Not just because we were entering buildings that had seen better times, and in the dark, but mostly because behind every corner there might been a polar bear sleeping. These oversized white stuffed bears love to use the dark places of the abandoned buildings to have a snooze. The fact that we only had a small flashlight enlighten our path just a few meters, made the experience quite thrilling. Still, our first encounter with polar bears was two days later, when we went to shore at Kapp Ekholm, to put up our tent.

‘Linsay, take a look.’

I point to a paw print on the ground. The size of the print leaves little doubt that it is the paw of a polar bear. Five toes and razor-sharp nails are easily recognizable and as we look further we see a whole trail.

‘I think we better look for a different spot to put up our tent.’, Linsay says.

I don’t respond and suggest to follow the trail for a while, to find out which direction the polar bear went. Shortly after, we see the trail leading along the shores in the same direction we travel. ‘I think it might be safer to stay here.’, I contradict. To ge tan impression on how old the prints are, I suggest to compare them with my own, since two days ago I went ashore just a bit further to get water. A short walk brings us to my own traces of two days ago. Comparing them would be easier than imagined. The same huge paw prints swiped away mine. ‘The polar bear has passed here less than 36 hours ago.’

Polar bear paw print

Encounter with a female polar bear and her two cubs

That we didn’t see a polar bear last night at Kapp Ekholm, didn’t bother Linsay. So far, it has been an amazing trip in terms of wildlife spotting and the impression the paw print left us, is huge. And admittedly, after nine days of paddling and keeping polar bear watch, fatigue has struck us. We were relieved not having to do a watch the following night, since we could have a long night sleep in a cabin at the beginning of the Billefjorden. The location of the cabin we knew all too well, since we passed it on our way to Pyramiden and already spent a night in it. Sixteen hours of sleep later we were all set for our crossing to the Sassenfjord, our last stop before returning to Longyearbyen.

Our departure routine ended with doing the dishes at the shore. It was the perfect timing to discuss whether we would begin our crossing or not. An emerging wind made Linsay doubt, while I saw the blue skies as a good sign to commence our twelve kilometers crossing.

‘I really want to wait till the wind has dropped.’, Linsay emphasizes once more. ‘Why can’t we just wait a little bit longer?’ The fatigue (despite the sixteen hours of sleep) of the last ten days and the accompanied irritability, was the initiator for a starting fight, but even before it could reach a peak, the look on my face changed.

DSCF2274
Polar bear wandering into our camp

‘Polar bear.’, I whisper, while I spot a polar bear wandering over her shoulder, only seventy meters away. Before words passed my lips, I added with a frightened tone: ‘Three polar bears.’ I get the flare pen out of my pocket and ask Linsay where she’s put our rifle. While Linsay is loading the rifle, I’m charging my pen to scare off the polar bear if it would come in our direction. It get’s obvious quickly, the bears have no interest in us, but are heading for the cabin. ‘We’ve been careless.’ Our stuff and some food is laying just next to the cabin. Besides that, we’ve left the cabin wide open as well. ‘I think she will destroy it all.’ Seconds later, the polar bear sticks her head in one of our bags and hurls it in the air. Meanwhile we’ve assessed the situation well and decided to stay near the shore. If she would get a sudden curiosity for us, at least we would have an escape route.

DSCF2343
Our kayaks seemed the safest option

Over half an hour we saw the polar bear and her two cubs go through our drybags, based on the scent of food that used to be in it. To our surprise, she succeeded in squeezing her huge body through the small door opening of the cabin. It comes clear that the small amount of food is running out. ‘But what’s next?’, we wonder. We decided not to wait for the answer and pushed our kayaks in the water. We don’t take time to put on our drysuits. Just in case we would look to similar to a seal, you know? Seconds later we are in our kayaks on a safe distance from shore. Safer, so we think, cause despite polar bears being excellent swimmers, the odds seem in our favor that she won’t leave her cubs behind to chase us. Our decision seems the right one, cause another half an hour has passed when we see the polar bear wander to the shore, sniffing our cooking pots who had just been cleaned. Clearly, she noticed that no food was left, throws us a glance and continues her journey alongside the rocky shoreline. Her two cubs strolling behind. We have been able to avoid a real confrontation. Fortunately. Not only because we would have to fear for our lives, but mostly because we didn’t have to disturb them by shooting. A dead polar bear is the last thing we would have wanted during our journey in Spitsbergen. But especially not a mother of two cubs.

Advertenties

78 degrees North: a kayak expedition in the Arctic

Even though the sun never sets, we face another cold night. The icy wind cuts through my windproof jacket and gives me another chill. And even though standing still in freezing temperatures for three hours would be more than enough reason for some swearing, it get’s worse. Every minute of the cold night that passes, you hope there won’t be a polar bear wandering in your camp unexpectedly. Why do we always suffer when we travel? Why can’t we do like other travelers and book ourselves a relaxing holiday in a tropical destination? It’s a question that crossed our mind many times during our polar bear watch. Fortunately, during our kayakexpedition in Spitsbergen, we received a good response on many occassions. 

Arctic wilderness

‘So, you’re traveling to Spitsbergen? Alone in the wilderness?’ We nod. ‘You’re going to be eaten by a polar bear.’ This time, people in our social environment were really fearing for our lives. Spitsbergen than again is, one of the last wilderness regions on our planet. Situated at 78 degrees North, close to the North Pole and populated by more polar bears than humans, it doesn’t get much wilder than this. Spitsbergen always has been one of my favorite destinations and even though I was confident and really looked forward to the trip, Linsay was having doubts. Especially since every one in the last few months we were telling our plans to, got this scared look in their eyes. Her doubts had been the decisive factor to rent a rifle afterall and not just the flaregun to scare off the polar bears. Despite my scruples to shooting a polar bear in his own habitat.

20170802_132352
Kayak expedition in Spitsbergen

Polar bear watch

Not that we would just let the polar bear have a nibble when we ran into one, but carrying a rifle to shoot an approaching polar bear is a last resort. Something that might be done too quickly if the option is available? Especially since most adventurers that explore the Svalbard wilderness only rent a rifle and not the different options to scare them off in the first place. An attacking polar bear is an exceptional situation and one that could be prevented in most case scenarios. For this reason, we had choosen to opt for the polar bear watch, instead of the much used trip wire, a system that sets off an alarm when a polar bear enters your camp. This would give us the benefit to take early action and avoid a polar bear confrontation. We have to admit, the polar bear watch has been by far the hardest part of our kayak expedition. Especially, since it meant us only to have three to six hours of sleep, this being in three hour shifts. In practice, it meant keeping guard twice a night for three hours in freezing temperatures with a cold wind penetrating your clothes, while the other person is asleep in the tent. The experience was so terrible, that the moment when the person keeping guard wakes up the other person to change guards, has become one of the most hateful moments in our lives. ‘But why would you be so crazy to go out on an adventure in polar bear territory?’, you might wonder. To be truthful, it has been a question we asked ourselves many times during the polar bear watch. Fortunately, we got many good reasons during our expedition.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Polar bear watch: by far the hardest part of our expedition

Pursuing seals, surrounding beluga’s and glaciers

Kayaking in the fjords of Spitsbergen is one of the best ways to explore the trumps of the archipelago. Paddling in between icebergs or in front of a glacial wall, spotting unique wildlife in their own habitat and an arctic silence only interrupted by the movement of our paddles in the water. And above all, having an unique experience in the pristine wilderness. There were plenty of reasons to think off why we wanted to take the polar bear threat.  And even though the number of times we asked ourselves why exactly we were doing this, the number of rewards were at least as high. Our camp surrounded by a herd of svalbard reindeer and a family of arctic foxes, an afternoon on the water, hearing and seeing a fin whale, the second largest whale species, breach or the moment where two seals were pursuing our kayaks for two hours. It would be easy to label any of these experiences as the highlight of our trip, still we will give you a different answer.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Kayaking close to a glacier can easily be described as a highlight

It has been by far the warmest day on Spitsbergen and even though two hours ago we were still enjoying a well-earned break in the sun, the temperature was dropping quickly. No doubt, the icy wall of the glacier we’re approaching, had something to do wit hit. ‘I expected the glacier to be bigger and more impressive.’, Linsay had mentioned earlier, but as the wall got bigger and bigger, she withdrew her words. It had been the story of traveling in Svalbard. A mountain, the shore or glacier never seem to be that far, but appearances are deceptive. Time after time, we were fooled by how far our goal eventually was. Even the Von Post glacier, at the end of the Tempelfjord had fooled us. For two hours, we had been paddling in between icebergs, but the glacier sticked to a distance. Even though the temperature drop gave away we were getting closer.

DCIM100GOPROG0451215.
DCIM100GOPROG0451215.

One last effort brought us to the crevassed and calving glacier. The thundering sound of pushing ice interrupted the silence. ‘Did you see that?’, I yell, to Linsay. ‘A beluga.’ The back of a white whale disappeared underneath the water surface before Linsay could turn around. It didn’t take long before the beluga reappeared in between our kayaks. The cat-and-mouse game played by the white whale made clear that beluga’s are social creatures and not easily impressed. When suddenly six more beluga’s appear and set course towards our kayaks, our heart skips a beat. If they push our kayaks, we capsize, hit the ice cold water and risk hypothermia. Nevertheless, the beluga’s disappeared under the water only two meters away from Linsay’s red kayak.

Naamloos
Close encounter with Beluga whales

Pyramiden

Originally, our plan was a dropping in Nordfjorden, to paddle 250 kilometers back to Longyearbyen, but we are here in the Arctic, a place where it is not easy to get things done and so you have to change your plans more than once. A dropping would have cost us a lot of money, so we decided to explore the nearby Sassenfjorden, Tempelfjorden and Billefjorden. Three fjords that would offer us everything we were looking for. Our farthest point would be Pyramiden and the Nordenskiold glacier, the location where I spotted a polar bear two weeks ago. After seven days of paddling, we reach the abandoned Soviet mining settlement. Abandoned… apart from the ten Russians still present, and a hotel in the hope of boosting the town’s reputation. A lost cause, we like to think, because nowadays Pyramiden is no more than the perfect terrain in a remote location to do some urban exploring. However, we weren’t here only to do some urbexing, but our hopes were set on catching a glimpse of the polar bear spotted on the Nordenskiold glacier near the Russian town. Still, our hopes were a bit of a double standard. On the one hand we wanted to see the polar bear, on the other hand, it would be mighty close to the campsite we were thinking of for this evening. When the ‘residents’ of Pyramiden informed us about a polar bear hidden in the mountains, it would give Linsay some extra stress to keep guard that night. A polar bear we wouldn’t see that night. But things would change the next few days… (to be continued)

Pyramiden: a fallen Soviet Utopia

Imagine a community where everyone lives in harmony, where everyone has a job and lives a happy life. Today, we would describe this place as an Utopia, but life in the Russian mining village Pyramiden used to be like this. This little piece of paradise, however, wasn’t situated within the borders of Russia, but in a remote corner on the Norwegian archipelago Spitsbergen. Today, the utopia has disappeared and its population has been replaced by a colony of black-legged kittiwakes. Only a handful of Russians still live in the city, trying to keep the dream alive, but in reality Pyramiden is no more than a ghost town, a collection of bygone memories and a paradise… for urban explorers.

20170725_174917
Central Square of Pyramiden

The fall of Pyramiden

Pyramiden once was the realisation of the Soviet dream. A place where everyone is happy, a community not based on money and where no one falls short. But what happened to this thriving community where 1000 people used to live, you wonder? From one day to the next, they had to leave and return to Russia. It wasn’t a voluntary act but they simply were obliged to leave the coal town and their lives behind. In the early 90s, Russian economy started to collapse and the decision to keep financing a community far away from the mainland while the mining industry wasn’t making money, wasn’t justified anymore. When, in 1996, a charterflight arriving from Moscow bringing back mine workers from Pyramiden and Barentsbrug, crashed in Longyearbyen, the Russians were fed up. Pyramiden was closed down and the last people left the village in 1998.

Urban exploring

Nowadays, If you visit Pyramiden, all you will see are vestiges of the past… and a newly renovated hotel, which is owned by – just like the rest of the mining town – Arktikugol. A last attempt to make money out of it. Not with coal, no they gave up on that idea, but with tourism. A small number of Russian guides take the daily shipment of tourists from Longyearbyen on a tour around the most preserved buildings of the coal town. But as you can guess, this was not what we were setting our eyes on. We chose to arrive in Pyramiden at 8pm, after having kayaked to the nearby glacier. This way, we would fight shy of the herds of tourists, find a real deserted town, and truly experience the atmosphere of a ghost town.

20170807_201709
Urban exploring with a rifle: a different experience

‘Don’t forget to lock up the safety of your rifle.’, I tell Linsay, while I check where I’ve put the flares. During my sailing expedition two weeks ago, I already visited Pyramiden, so it seemed interesting to show Linsay the best places on our own. The rifle, that is a safety measure for luring polar bears. They love snoozing in the dark corners of the abandoned buildings. At the same time, it is obligatory to be armed when leaving the inhabited settlements. And Pyramiden simply doesn’t count as a inhabited settlement. Our ambitions were a bit bigger than when I wandered here around two weeks ago. Then, I only got to see the buildings on the outside. This time, we were hoping to be able to enter some of them and do some urban exploring. Exploring old, abandoned buildings and taking photos as we go, without causing any damage. When we walk along the shores and enter the harbor, Linsay is already impressed. A collapsed bridge leading to the water requires us to do our first scrambling. Many pictures later – I have to admit that the glacier in the background of the harbor was a great setting – we continued our walk. A gravel road leads to the center of the mining settlement, but instead we chose to use the wooden platforms flanked by tilting street lights to enter the town. We keep an eye on which planks are still reliable to carry our weight, while our hopes were set on catching a glimpse of the former coaling mine, somewhere on top of the nearby mountain, but unfortunately clouds hanging quite low obstruct the sight. To be honest, weather is too foul to be making good shots, but the abandoned and desolate atmosphere that accompanies it gives it a special touch. Linsay can hardly hide her enthusiasm. Photographing on one of world’s most inaccessible places, it has a certain charm. The wooden platform ends near a yellow building that seems to be invaded by a colony of seagulls. We could hear their incessantly screaming from a distance, and the rusty children’s playground in the foreground made the whole view look like a Hitchcock’s The Birds scene.

20170807_233640
Looks like a scene from Hitchcock’s ‘The Birds’

The Olympic pool

I double check the rifle I’ve taken over from Linsay, before entering the swimming pool building at the end of the center. Even though it hasn’t been so long since I’ve wandered here around, some things seem to have changed. Two weeks ago, we had found it impossible to enter the building, while this time it only took us about five minutes to find an unlocked door. I switch on the flashing light app on my smartphone and lighten the dark corridors of the building. ‘You go first.’, Linsay says, fearing a polar bear might be hiding itself in a dark corner. The building seems to be bigger than we thought, but after about ten minutes of exploring we discovered the swimming pool on the second floor. Lane lines divide the pool in three as if they served for their use just yesterday and a metal stair led to the bottom. Only the water was missing. As if someone had pulled the plug.

20170807_222601
Olympic pool

Once outside in daylight, Linsay takes pictures of the most northerly statue of Lenin, located a bit further. ‘Do you mind if I take some more pictures of the square before we explore further?’, she asks, while her finger slowly touches the shutter button to capture another photo. Again we see the Nordenskioldglacier in the background, while the decayed buildings around the square emit a grim atmosphere. Nineteen times three quarters of a year of freezing temperatures alternated by three months of thaw clearly has left its traces.

20170807_200441

We succeed in entering some more bathing facilities, even though most buildings don’t seem accessible. ‘Maybe the building over there?’, Linsay points. We have no clue what the purpose of the building was, but it didn’t took long before we could find an open door here as well. Some dark corridors led us to a big room where sunlight beamed in. A giant mosaic of snowcapped mountain peaks, polar bears and ice caps dominated the room. A display of empty food trays gave away this used to be the canteen, the place where every resident of Pyramiden ate collectively.

Both of us were surprised when we checked the time. Midnight had passed a long time ago. It’s amazing how fast you forget about time when exploring in Pyramiden. But on the other hand, it’s amazing how time has forgotten about the town as well.

Hoe we een ontmoeting met de ijsbeer overleefden

En hebben jullie een ijsbeer gezien? Het is waarschijnlijk de meest gestelde vraag sinds we terug zijn van onze kajakexpeditie in Spitsbergen. Wanneer we voorzichtig knikken en vertellen dat we een moeder en haar twee jongen van wel erg dichtbij hebben gespot, wordt de nieuwsgierigheid enkel maar groter. Onze ontmoeting met een van ’s werelds gevaarlijkste roofdieren is dan ook een erg leuk verhaal om te vertellen. Zo leuk dat we er een apart reisverhaal over schrijven.

Mijn eerste ijsbeer spotte ik al tijdens mijn zeilexpeditie in Spitsbergen, enkele dagen voorafgaand aan Linsay’s aankomst in Longyearbyen. Je kan wel gaan inbeelden hoe jaloers ze wel niet was als ik haar vertelde dat ik niet alleen walvissen, rendieren, poolvossen, walrussen en zeehonden had gezien, maar nu ook nog eens de ijsbeer, een van de moeilijkst te spotten wilde dieren in Spitsbergen. Toegegeven, de ijsbeer spotten op een rotsachtig schiereiland voor de Nordenskioldgletsjer was puur geluk, op een moment dat we het niet meer hadden verwacht en vanaf een ruime afstand waardoor we een verrekijker nodig hadden om hem echt goed te zien. Toch lag voor mij de druk hoog tijdens onze kajakexpeditie. Dat het een zware onderneming zou worden door de ijsberenwacht stond vast. Ik moest nu ook nog zorgen dat de grote beloning van het spotten van wildlife daar tegenover zou staan. Niet alleen beluga’s, zeehonden, walvissen, rendieren en poolvossen, maar het liefst ook nog eens een ijsbeer. De eerste vijf kwamen gelukkig al snel in orde, en hoe! Maar die ijsbeer, nee die zagen we niet. Of toch?

Gespotte ijsbeer tijdens mijn zeilexpeditie

Pootafdruk

We waren op de terugkeer van Pyramiden, een oude verlaten Russische mijnstad in het Billefjorden, waar we er een laatavond sessie urban exploring hadden opzitten. We hadden uren rondgedwaald in de verlaten gebouwen van wat ooit een van Spitsbergen’s meest bloeiende steden was. Bij momenten stroomde de adrenaline gewoon door ons lijf. Niet alleen omdat we ons begaven in gebouwen die hun beste tijd wel hadden gehad, in het pikdonker dan nog, maar vooral omdat achter iedere hoek wel een slapende ijsbeer kon liggen. De oversized witte knuffelberen gebruikten de donkere plaatsen van de verlaten gebouwen maar al te graag als een plaats om even te snoozen. Dat we met een klein zaklampje slechts een paar meter voor ons uit zicht hadden, maakte het dus wel erg spannend. Toch kwam onze eerste contact met een ijsbeer pas twee dagen later, als we aan wal gingen bij Kapp Ekholm om onze tent te plaatsen.

‘Linsay, kijk eens.’

Ik wijs naar een afdruk op de grond. De omvang ervan laat geen twijfel toe dat het om de pootafdruk van een ijsbeer gaat. Zijn vijf tenen en vlijmscherpe nagels zijn duidelijk herkenbaar en als we verder kijken zien we dat er een heel spoor loopt.

 ‘Ik denk dat we hier beter onze tent niet zetten.’ , zegt Linsay.

 Ik antwoord niet en stel voor om het spoor even te volgen, om te weten komen welke richting hij is uitgegaan. Al snel zien we dat hij langs de kust verder wandelt in onze peddelrichting.

‘Ik denk dat het veiliger is om hier te blijven.’, spreek ik tegen.

Om een indruk te krijgen van hoe oud de pootafdruk is, stel ik voor om te vergelijken met mijn eigen voetafdrukken wat verderop, gezien ik twee dagen geleden aan een nabijgelegen stroom nog water ben komen halen. Het duurt niet lang vooraleer ik mijn eigen stappen van twee dagen geleden terug vind zo’n honderd meter verderop. De vergelijking zou makkelijker worden dan gedacht. Dezelfde immense pootafdruk heeft die van mij gewoon weggeveegd. ‘De ijsbeer is hier minder dan 36 uur geleden gepasseerd.’

Pootafdruk van de ijsbeer

Ontmoeting met moeder ijsbeer en haar twee jongen

Dat we geen ijsbeer hebben gezien tijdens onze vorige nacht aan Kapp Ekholm, deert Linsay niet zo. Het is tot nu toe een ongelooflijke reis geweest qua wildlife spotten en de indruk die de pootafdruk heeft nagelaten op ons is enorm. En toegegeven, na negen dagen peddelen en de ijsbeerwacht houden, heeft de vermoeidheid de bovenhand genomen. We waren dan ook erg opgelucht dat we de volgende nacht geen wacht moesten houden en konden uitslapen in een verlaten hutje aan het begin van het Billefjorden. De locatie wisten we maar al te goed, gezien we tijdens onze heenreis naar Pyramiden er al een nacht hadden gespendeerd. Zestien (!) uur slaap later was het tijd voor onze oversteek naar het Sassenfjord, om dan de volgende dag in Longyearbyen terug aan te komen.

Onze routine van vertrek eindigde met het doen van de afwas, aan de oevers van het water. Het was tegelijk het ideale moment om te beslissen of we de moeilijke oversteek wilden aanvatten of uitstellen. Een opkomende wind deed Linsay twijfelen, terwijl ik zelf een aankomende blauwe hemel als een goed teken zag om de twaalf kilometer lange oversteek te beginnen.

‘Ik wil écht wachten tot de wind nog wat gezakt is.’, benadrukt Linsay nog eens extra. ‘Waarom kunnen we niet gewoon nog even wachten?.’ De vermoeidheid (ondanks de zestien uur slaap) van de voorbije tien dagen en de bijhorende prikkelbaarheid, geeft de aanzet tot een beginnende discussie, maar nog voor deze een hoogtepunt kan bereiken verandert de blik op mijn gezicht.

DSCF2274
Ijsbeer valt ons kamp binnen

‘Ijsbeer.’, fluister ik Linsay toe, terwijl ik over haar rechterschouder een ijsbeer zie slenteren op zo’n zeventig meter afstand. Nog voor de woorden volledig over mijn lippen zijn gegaan, voeg ik er met een geschrokken toon aan toe: ‘Drie ijsberen.’

Ik haal de flarepen uit mijn zakken en vraag Linsay waar ons geweer is. Terwijl Linsay het geweer bij de hand neemt en ik de flare op de pen draai om de ijsbeer af te schrikken als deze op ons af zou komen, wordt al snel duidelijk dat de drie ijsberen niet meteen interesse in ons vertonen, maar richting onze hut slenteren. ‘We zijn slordig geweest. Onze bagage en wat eten ligt gewoon voor de hut.’ Daarnaast staat onze hut nog eens wagenwijd open ook. ‘Dat zijn we allemaal kwijt vrees ik.’ Enkele tellen later steekt moeder ijsbeer haar snuit al in onze paarse tas en slingert ze het de lucht in. Ondertussen hebben we de situatie al goed kunnen inschatten en besluiten we op onze plaats bij het water te blijven staan. Mocht de ijsbeer toch een plotse interesse in ons vertonen, dan hebben we tenminste een vluchtroute. Dat leek ons beter dan in een grote omweg landinwaarts te wandelen.

DSCF2343
Op het water leek ons de veiligste oplossing

Ruim een halfuur zien we moeder ijsbeer met haar twee jongen zorgvuldig onze drybags uitpluizen, afgaande op de geuren van het eten dat er ooit heeft ingezeten. Tot onze verbazing slaagt ze er in om haar fors lijf door de kleine deuropening van het hutje te wringen. Al blijven haar achterste poten rotsvast voor de deuropening staan. Het wordt duidelijk dat de kleine hoeveelheid aan eten dat er te rapen viel, stilletjes aan op raakt. ‘Maar wat er na?’, vragen we ons af. We besluiten het antwoord niet af te wachten en voorzichtig duwen we onze kajaks het water in. De tijd om onze drysuits aan te trekken nemen we niet. Hiermee gelijken we misschien net iets te veel op een zeehond, weet je wel? Enkele tellen later zitten we in onze kajak op een ruime afstand van de oever. Veiliger, zo denken we, want ondanks het feit dat ijsberen uitstekende zwemmers zijn, lijkt ons de kans dat moeder ijsbeer haar jongen zal achterlaten om ons te achtervolgen in het water erg klein. Onze beslissing lijkt de juiste, want na nog eens een half uur te hebben rondgedobberd op het ijskoude water, zien we de ijsbeer naar de oever slenteren, richting onze net afgewassen kookpotten en de plaats waar we net nog stonden. Duidelijk merkend dat er niets meer te rapen valt, gooit ze nog een laatste blik naar ons en zet ze haar tocht langs de rotsachtige oever verder. Haar twee jongen hollen haar achterna. Een echte confrontatie hebben we kunnen vermijden. Gelukkig. Niet alleen omdat we zouden moeten vrezen voor ons leven, maar vooral omdat we hen zelf hun gang hebben kunnen laten gaan. Een dode ijsbeer is het laatste wat we wilden achterlaten tijdens onze reis in Spitsbergen. En al zeker niet de moeder van twee jongen.

78 graden noord: een kajakexpeditie op de Noordpool

Read our story in English

Hoewel de zon nooit ondergaat, is het opnieuw een koude nacht. De ijzige wind snijdt door mijn windproof jas heen en bezorgt me opnieuw een koude rilling. En hoewel drie uur stilstaan in vriestemperaturen al meer dan genoeg reden zou zijn om eens stevig te vloeken, wordt het nog iets erger. Gedurende iedere koude minuut die voorbijgaat, hoop je gewoon dat er niet plots een ijsbeer uit het niets je kamp komt binnengewandeld. Waarom zien we op al onze reizen zo af? Dat terwijl de meeste mensen die we kennen gewoon een rustige vakantie in een zonnig land boeken? Het is een vraag die we onszelf tijdens onze ijsberenwacht deze keer zelf ook meermaals stelden. Gelukkig kregen we daar meermaals een goed antwoord op tijdens onze kajakexpeditie in Spitsbergen.

Arctische wildernis

‘Jullie gaan naar Spitsbergen? Alleen in de wildernis?’ We knikken. ‘Jullie gaan opgegeten geraken van de ijsberen.’  De schrik zat er deze keer echt in bij onze omgeving. Spitsbergen is dan ook nog een van de laatste grote wildernissen op deze aardbol. Gelegen op 78 graden noorderbreedte, dicht bij de Noordpool en bevolkt door meer ijsberen dan mensen, veel wilder kan het niet meer worden. Spitsbergen is altijd al een van mijn droombestemmingen geweest en hoewel ik zelf vol vertrouwen en verlangen uitkeek naar de reis, zat Linsay met twijfels. Zeker als iedereen de laatste maanden toch wel een angstige blik in zijn ogen kreeg als we hen onze reisplannen vertelden. Haar twijfels hebben de doorslag gegeven om alsnog een geweer te huren en niet enkel met een flaregun om de beren af te schrikken, de wildernis in te trekken. Ondanks mijn gewetensbezwaren omtrent het neerschieten van ijsberen in hun eigen habitat.

20170802_132352
Kajakexpeditie op Spitsbergen

Ijsberenwacht

Niet dat we ons zomaar zouden laten oppeuzelen door ijsberen als we er eentje tegen het lijf liepen, maar het dragen van een vuurwapen om een te dicht naderende beer neer te schieten is een laatste reddingsmiddel. Een middel die misschien te snel wordt ingezet als je toch maar de trekker hoeft over te halen? Zeker gezien het merendeel van de in de wildernis trekkende avonturiers enkel het geweer huren en niet de waarschuwingsmiddelen die er aan zouden moeten voorafgaan. Een aanvallende ijsbeer is dan ook een situatie die erg uitzonderlijk is, en in 99% van de gevallen kan vermeden worden. Zo hadden we zelf vooropgesteld om een ijsberenwacht te houden en af te zien van de vaak gebruikte trip wire, die alarm slaat als een ijsbeer het kamp is binnengedrongen. Dat zou ons het voordeel geven om erg vroeg te kunnen handelen en een confrontatie met de ijsbeer te vermijden. Toegegeven, de ijsberenwacht is veruit het zwaarste onderdeel van onze kajakexpeditie geweest. Zeker gezien het betekende dat we slechts drie tot zes uur slaap per ‘nacht’ kregen, en dat dan nog in shifts van drie uur. In de praktijk betekende het twee keer drie uur in de vrieskou staan met een ijzige wind die je kleren penetreert terwijl de andere persoon in de tent slaapt. Zo erg zelfs dat het moment dat de wacht houdende persoon, de andere persoon wakker maakt om hem af te lossen, tot de meest hatelijke momenten van ons leven is gaan behoren. ‘Maar waarom zou je dan ook zo gek zijn om op avontuur te gaan in ijsberengebied?’, kun je je afvragen. Om eerlijk te zijn is het een vraag die we ons tijdens de ijsberenwacht vaak hebben gesteld. Gelukkig kregen we daar meermaals een goed antwoord op.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Ijsberenwacht: het zwaarste onderdeel van onze expeditie

Achtervolgende zeehonden, omsingelende beluga’s en gletsjers

Kajakken in de fjorden van Spitsbergen is een van de beste manieren om de troeven van de archipel te verkennen. Peddelen tussen de ijsbergen of voor de ijzige muur van een gletsjer, unieke diersoorten spotten in hun natuurlijke omgeving en een natuurlijke stilte die enkel wordt doorbroken door het bewegen van je peddel doorheen het water. En vooral een unieke ervaring beleven in de ongerepte wildernis. Er waren genoeg redenen te bedenken waarom we het gevaar van de ijsberen erbij wilden nemen. En hoe vaak we tijdens het wacht houden ons hebben afgevraagd waarom we dit precies weer doen, evenveel keer werden we beloond met ervaringen waarvan we amper konden geloven dat we ze hebben meegemaakt. Ons kamp omringd door een kudde rendieren en een familie poolvossen, een namiddag waarbij we voortdurend een vinvis, de op een na grootste walvissoort,  lucht horen en zien spuiten of het moment waarbij twee nieuwsgierige zeehonden ons blijven achtervolgen. En hoewel het erg makkelijk zou zijn om een van deze momenten te bestempelen als het hoogtepunt van het reis, toch zullen we je vaak een ander antwoord geven.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Kajakken dicht bij een gletsjer kan makkelijk als een hoogtepunt worden beschouwd

Het is veruit de warmste dag geweest op Spitsbergen en hoewel we twee uur geleden nog in het zonnetje genoten van een welverdiende pauze, zakte de temperatuur nu wel erg snel. De ijzige wand van de gletsjer die steeds dichter komt heeft daar ongetwijfeld heel wat mee te maken. ‘Ik had de gletsjer indrukwekkender verwacht.’, had Linsay nog gezegd, maar naarmate de muur groter en groter werd trok ze haar woorden terug in. Het was typisch geweest voor het reizen in de archipel. Een berg, de oever of gletsjer leek nooit echt ver te liggen, maar schijn bedriegt. Keer op keer lieten we ons verrassen hoe ver ons doel uiteindelijk wel lag. Ook de Von Post gletsjer op het einde van het Tempelfjord had ons verrast. Al twee uur waren we bezig met het peddelen tussen de ijsbergen, maar de gletsjer zelf bleef op een afstand van ons verwijderd. Al verraadde het zakken van de temperatuur dat we dichter kwamen.

DCIM100GOPROG0451215.

Een laatste krachtinspanning bracht ons tot bij de met spleten bezaaide, kalvende gletsjer. Het gedonder van het duwende ijs verbrak de stilte die er heerste. ‘Heb je dat gezien?’, roep ik naar Linsay. ‘Een beluga!’ De rug van de witte walvis verdwijnt net terug onder het wateroppervlak voor ze haar omdraait. Ze hoeft echter niet lang te wachten vooraleer de beluga tussen onze twee kajaks opnieuw even boven water komt.  Het kat-en-muis-spelletje dat de witte walvis speelt met onze kajaks maakt duidelijk dat de beluga een sociaal dier is dat niet snel onder de indruk is. Als er plots nog een zestal beluga’s opduiken en richting onze kajaks zwemmen, staat ons hart even stil. Als ze tegen onze kajaks botsen, dan liggen we meteen in het ijskoude water, wat onderkoeling teweeg zou brengen. De beluga’s verdwijnen echter onder water op twee meter van Linsay’s kajak en duiken onder haar rode kajak door vooraleer terug boven water te komen.

Naamloos
Beluga’s tussen onze kajaks

Pyramiden

Oorspronkelijk was ons plan om ons te laten droppen in Nordfjorden en zo 250 kilometer terug te kajakken tot Longyearbyen, maar we bevinden ons op de Noordpool, een plaats waar je moeilijk zaken geregeld krijgt en dus vaak je plan moet wijzigen. Een drop-off zou ons een pak geld hebben gekost, dus kozen we er voor om Sassenfjorden, Tempelfjorden en Billefjorden te gaan verkennen. Drie fjorden die ons alles zouden bieden waar we naar op zoek waren. Ons verste punt zou Pyramiden worden en de Nordenskioldgletsjer, de plaats waar ik twee weken eerder nog een ijsbeer had gespot. Na zeven dagen peddelen bereiken we de Russische verlaten mijnstad . Verlaten… al zijn er een tiental Russen aanwezig en een hotel in de hoop om Pyramiden terug een boost te geven. Een verloren zaak, zo denken we zelf, want tegenwoordig is Pyramiden niets meer dan een ideale locatie in een afgelegen gebied om aan urban exploring te doen. We kwamen echter niet alleen tot hier om te urbexen, maar stiekem hoopten we om nog een glimp op te vangen van de ijsbeer die op de Nordenskioldgletsjer nabij de Russische stad zat, op te vangen. Toch was onze hoop een beetje dubbel. Enerzijds wilden we de ijsbeer wel zien, anderzijds zou dat wel erg dicht bij ons kamp zijn dat we die avond in gedachten hadden.  Als de ‘inwoners’ van Pyramiden ons nog eens meedelen dat er eentje in de bergen verscholen zou zitten, brengt dat nog wat extra stress teweeg bij Linsay om de wacht te houden, maar een ijsbeer zouden we niet te zien krijgen. Al zou daar de komende dagen verandering in komen…

Pyramiden: vergane glorie van een Russisch Utopia

Read English version

Beeld je een gemeenschap in waar iedereen in harmonie samenleeft, waar er voor iedereen werk is en waar iedereen het goed heeft. Vandaag zouden we dit omschrijven als een Utopia, maar ooit was het leven in de Russische mijnstad Pyramiden wel degelijk zo. Dit paradijs lag echter niet binnen de landsgrenzen van de Russische Sovjet-Unie, maar in een afgelegen uithoek  van de Noorse archipel Spitsbergen. Vandaag de dag is het Utopia verdwenen en is zijn bevolking vervangen door een grote kolonie zeemeeuwen. Slechts een handvol Russen proberen ter plaatse nog de droom levende te houden, maar in de realiteit is Pyramiden niets meer dan een spookstad, een verzameling aan vervlogen herinneringen en een paradijs… voor urban explorers.

20170725_174917
Het centrale plein van Pyramiden

De teloorgang

Ooit was Pyramiden de verwezenlijking van de Sovjetdroom. Een plaats waar iedereen gelukkig was, een samenleving zonder geld en waar niemand iets te kort kwam. Maar wat is er dan gebeurd met de gemeenschap die zo’n duizend inwoners telde, vraag je je af? Wel, van de ene dag op de andere is iedereen vertrokken naar het vasteland. Het was niet van willen, maar wel van moeten. In het begin van de jaren negentig begon de Russische economie te slabakken en de keuze om een stad ver van het vasteland te blijven financieren terwijl de mijnindustrie niet meer genoeg opbracht, was niet meer verantwoord. Als in 1996 ook nog eens een chartervlucht vanuit Moskou met mijnwerkers van Pyramiden en Barentsburg in Longyearbyen crashte, was dat de druppel voor de Russen. Uiteindelijk werd Pyramiden gesloten en verlieten de laatste inwoners de stad in 1998.

Urban exploring

Wie vandaag Pyramiden bezoekt, zal enkel nog sporen van het verleden aantreffen… en een gerenoveerd hotel, dat net als de rest van de stad eigendom is van Arktikugol. Een laatste poging om de stad geld te doen opbrengen. Niet met steenkool. Neen, dat idee is volledig opgegeven, maar wel met toerisme. Een handvol Russen gidsen de dagelijkse lading aan toeristen langs de meest bewaard gebleven gebouwen, maar zoals je wel kunt raden was dat niet helemaal ons ding. We kozen ervoor om rond acht uur in de avond aan te komen in Pyramiden na te hebben gekajakt naar de nabijgelegen gletsjer. Op die manier zouden we de toeristische groepen ontlopen, een echte verlaten stad aantreffen, en zo de sfeer van de spookstad echt ervaren.

20170807_201709.jpg
Urban Exploring met een geweer: eens iets anders

‘Vergeet je geweer niet op veiligheid te zetten.’, herinner ik Linsay terwijl ik zelf check waar ik de flares heb gestopt. Tijdens mijn zeilexpeditie heb ik Pyramiden al bezocht, en dus leek het me erg interessant op Linsay op eigen houtje de mooiste plaatsen van de stad te laten zien. Het geweer, dat is voor de ijsberen die hier op de loer kunnen liggen. Ze houden er immers van om in de verlaten gebouwen even een dutje te doen. Tegelijk is het op Spitsbergen tevens verplicht om gewapend te zijn als je de bewoonde nederzettingen verlaat. En daar hoort Pyramiden nu eenmaal bij. Onze ambities zijn iets groter dan toen ik hier twee weken geleden ronddwaalde. Toen zag ik enkel de gebouwen aan de buitenkant. Deze keer willen we kijken of we ook ergens binnengeraken en aan urban exploring kunnen doen. De oude gebouwen bezoeken en fotograferen, zonder iets te beschadigen. Als we langs de kust de haven komen binnengewandeld is Linsay al meteen onder de indruk. Een ingestorte brug die naar het water leidden zorgt al meteen voor wat klauterwerk. Heel wat foto’s later –toegegeven, de gletsjer op de achtergrond zorgt voor een prachtige setting van de stad en zijn haven – wandelen we verder. Een gravelweg loopt van de haven naar het centrum van de mijnwerkersnederzetting maar we kiezen ervoor om via een houten platform geflankeerd door overhellende lantaarnpalen de verlaten stad te wandelen. We houden goed in de gaten welke planken er nog betrouwbaar zijn om ons gewicht te dragen terwijl we hopen een glimp op te vangen van de eigenlijke koolmijn die ergens bovenaan de gelijknamige berg ligt, maar de lage bewolking verhindert dat. Het weer is eigenlijk te waardeloos om echt goede foto’s te maken, maar samen met de verlaten en desolate sfeer die er heerst  heeft het wel iets. Linsay kan haar enthousiasme moeilijk verbergen. Fotograferen op een van de meest ontoegankelijke plaatsen ter wereld, het is niet meteen een alledaagse ervaring. Het houten platform eindigt bij een geel gebouw dat nu lijkt te zijn ingepalmd door een kolonie zeemeeuwen. Hun onophoudelijke gekrijs was al van ver te horen, en de roestige toestellen van een kinderspeeltuin in de voorgrond doet de hele setting lijken op een scene uit Hitchcock’s The Birds.

20170807_233640
Een scene uit Hitchcock’s The Birds

Het Olympisch zwembad

Ik dubbelcheck het geweer dat ik van Linsay heb overgenomen vooraleer ik de deuropening van het zwembadgebouw op het einde van het centrum binnenwandel. Hoewel het niet zo lang geleden is dat ik hier nog rondwandelde, lijken heel wat zaken veranderd. Twee weken geleden nog hadden we geen mogelijkheid ontdekt om het gebouw binnen te treden, nu hadden we er amper vijf minuten over gedaan om een ongesloten deur te vinden. Met de zaklampapplicatie op onze smartphone verlichten we de gangen van het zwembadgebouw. ‘Ga jij maar voor.’, zegt Linsay, vrezend dat er een ijsbeer in een donkere hoek zich zou verbergen. Het gebouw blijkt groter dan gedacht maar na zo’n tien minuten verkennen vinden we het Olympische zwembad op de tweede verdieping. Zwemlijnen verdelen het zwembad netjes in drie alsof ze gisteren nog dienst deden en een metalen trap leidt naar de bodem. Enkel het water ontbreekt. Alsof iemand er de stop heeft uitgetrokken.

20170807_222601.jpg
Het zwembad

Eens buiten terug in het zonlicht neemt Linsay foto’s van de meest noordelijk gelegen buste van Lenin die wat verder staat. ‘Vind je het erg als ik nog wat foto’s neem van het plein vooraleer we verder exploreren?’, vraagt ze, terwijl ze haar wijsvinger losjes duwt om nog een foto te maken. Opnieuw zien we de Nordenskioldgletsjer in de verre achtergrond, terwijl de vervallen gebouwen rondom het plein een grimmige sfeer uitstralen. Negentien keer driekwart jaar sneeuw en vriestemperaturen afgewisseld door drie maanden dooi heeft duidelijk zijn sporen nagelaten.

20170807_200441

We slagen er in om nog een aantal gebouwen met badfaciliteiten binnen te treden, maar de meeste zijn ontoegankelijk. ‘Misschien dat gebouw nog?’, wijst Linsay. We hebben geen idee wat de functie van het gebouw was, maar ook hier vonden we al snel een ongesloten deur. Via enkele donkere gangetjes en openstaande afhangende deuren komen we terecht in een grote zaal waar het zonlicht komt binnengevallen. Een reusachtig mozaïek waarop besneeuwde bergtoppen, ijsberen en ijsschotsen staan afgebeeld domineert de zaal. Een toonbank met lege eetbakken verraadt dat het om de kantine gaat, de plaats waar iedere inwoner van Pyramiden gezamenlijk at.

Beiden waren we verrast als we naar het uur keken. Het was inmiddels al een tijdje middernacht gepasseerd. Het is verbazingwekkend hoe snel je de tijd vergeet als je rondwandelt in Pyramiden. Maar andersom, is het tegelijk verbazingwekkend hoe de tijd de stad heeft vergeten.

Zeilen naar het Noorden: een poolreis in de voetstappen van Amundsen

In al mijn reisverhalen zal je me mezelf nooit zien omschrijven als een bergbeklimmer, een hiker of zelfs een peddelaar. De reden hiervoor is dat ik te graag verschillende avontuurlijke activiteiten beoefen en daarom de term ‘avonturier’ verkies. Maar dingen zijn veranderd sinds ik van Tromsø naar Spitsbergen heb gezeild. Ik mag me gerust een ambitieuze hiker noemen, een degelijke peddelaar of zelfs een sterke bergbeklimmer, maar op geen enkele manier kan ik mezelf als een echte zeiler beschrijven! (Dempsey’s reisdagboek, dag twee van de oversteek van de Barentz Zee)
Read English version here

Ik neem nog een laatste foto van de romp van de Framm in het Framm museum in Oslo. Ik kijk op het display van het scherm en schud afkeurend mijn hoofd. Vanuit verschillende standpunten probeer ik de omvang van het schip in een foto weer te geven, maar telkens doet het resultaat de realiteit geen recht aan. De Framm is een voormalig expeditieschip dat werd gebruikt door Noorse ontdekkingsreizigers zoals  Roald Amundsen en Fridtjof Nansen die de poolgebieden in kaart probeerden te brengen. Al sinds mijn kindertijd heb ik altijd erg opgekeken naar historische figuren zoals Colombus of Vasco da Gama die onontdekte gebieden exploreerden. Tegelijk benijdde ik hen omdat het echte avontuur van reizen naar onbekende gebieden vandaag de dag haast niet meer mogelijk is. Dat is tegelijk de reden waarom ik mezelf een plaats heb geboekt als bemanningslid op de Hummingbird, een expeditiezeilboot die ooit de zeven zeeën doorvaarde. De reis? Zeilen van Tromsø naar Spitsbergen of in andere woorden: zeilen op de Noordpool. Ik ben onderweg naar Tromsø, waar mijn reis over twee dagen van start gaat. Gezien ik geen ervaring heb met zeilen, noch het poolgebied, wordt deze expeditie een volledig nieuwe uitdaging voor me.

De Hummingbird

De Barentz Zee oversteken

Hoe groot de uitdaging zou worden, wordt al duidelijk enkele dagen na vertrek wanneer we de Barentz Zee oversteken richting de archipel Svalbard. Een hevige wind zorgde ervoor dat we de oversteek van zo’n 550 zeemijlen in slechts drie dagen zouden afleggen. Een snelheidsrecord. Het nadeel: het betekende evenzeer dat ik drie dagen gebonden zou zijn aan mijn bed, de inhoud van mijn maag uitkotsend. Gelukkig is zeeziekte iets wat voorbijgaat en tegen de tijd dat Spitsbergen in zicht was, stond ik alweer stevig op de been op het dek. Oké, dat is misschien wel wat sterk uitgedrukt, maar toch… laat ons zeggen dat ik toch van het uitzicht kon genieten. En dat was meer dan genoeg voor me. Onze vrije namiddag in Longyearbyen zou me de extra tijd geven om volledig te herstellen en mijn krachten te herwinnen voor de rest van onze zeilreis.

20170717_061911
Het eerste zicht op Spitsbergen: bewolkt maar toch indrukwekkend

Gletsjers

Zowat zestig procent van Spitsbergen bestaat uit gletsjers en met de honderden indrukwekkende ijskappen verspreid over heel de archipel lijkt het in de eerste plaats vreemd waarom we precies richting Lilliehookbreen koers zetten, een gletsjers zo’n twee dagen zeilen verwijderd van Longyearyen. Het is zo een van die dingen die je moet gezien hebben om overtuigd te worden van waarom het de moeite loont. Lilliehookbreen is een van de grootste en meest kalvende gletsjers ter wereld en is zo’n 65 zeemijlen noordelijker dan de grootste stad op Spitsbergen. Dat betekende dat we de grens van 79 graden noorderbreedte zouden overschrijven. Erg dicht bij de Noordpool dus. Kleine brokken ijs omsingelen onze boot als we Lilliehookfjorden invaren en een dichte mist maakt de ervaring nog surrealistischer. De gletsjer ijswand mocht dan nog zo’n tien kilometer van ons zijn verwijderd, toch waren we al druk bezig met het ontwijken van kleine tot zelfs grotere ijsbergen.

Als een gletsjer kraakt en niemand hoort het, maakt het dan wel geluid? Waarschijnlijk wel, maar waar we nog net iets zekerder van zijn is dat het zelfs geluid maakt als je de gletsjer helemaal niet ziet. Een donderend geluid van bewegend ijs wordt langzaam aan sterker naar mate we de gletsjers wand naderen. Dat terwijl het zicht minder dan nihil is. Enkel maar een luid gedonder horen van pakken ijs die meer ijs naar voren duwt, is wellicht een van de meest indrukwekkende fenomenen die je de impact van de kracht van de natuur doet beseffen, die je kan meemaken. En alsof dat nog niet indrukwekkend genoeg was, trok de dichte mist weg als een gordijn van een toneelset en werd de elf kilometer brede muur van ijs in volle glorie onthuld.

De Lilliehookgletsjer die langzaam zijn schoonheid onthuld

… en wildlife

Het eerste gedeelte van onze zeilexpeditie is een combinatie geweest van het oversteken van de Barentz Zee en het heropfrissen (of in mijn geval: ontwikkelen) van onze zeilvaardigheden. Onze kapitein Susie heeft verschillende pogingen ondernomen om ons het reven uit te leggen, ook al ging de aandacht van de bemanning haast voortdurend verloren aan op het wateroppervlak neerstortende papegaaiduikers. De kleurrijke vogels waren echter niet het enige aan wildlife dat we te zien kregen tijdens onze expeditie. Sinds ons vertrek uit Longyearbyen was de hoop op het spotten van een ijsbeer, een van ’s werelds meest gevreesde roofdieren en tegelijk met uitsterven bedreigde diersoort, erg hoog geweest. Toch was geen enkel spoor van de ijsbeer te bekennen tijdens onze eerste zeildagen langs de westkust van Spitsbergen, maar dat vergaten we al snel toen we ons erg gelukkig prijsden met het spotten van zeehonden, walrussen en zelfs een potvis die zijn staart boven water liet zien. Enkele dagen later zouden we daar nog het rendier en de poolvos aan toevoegen, wanneer we Ny Alesund verkenden, ’s werelds meest noordelijke bewoonde gebied.

 

 

King of the Arctic

Wanneer we de avond voor terugkeer naar Longyearbyen op het schip praatten over de hoogtepunten van onze expeditie, kwamen heel wat verschillende verhalen aan bod. Het zien van de walrussen op het zandstrand van Brucebukta, het donderende geluid van de Lilliehook gletsjer of zelfs de trage reis er naar toe, de ijsbergen ontwijkend in een dichte mist. Of wat dan gezegd van de vele avonden die ieder lid van de bemanning zal bijblijven, waar een erg levendig spel uno werd gespeeld onder de middernachtzon. Zonder twijfel het meest noordelijk unospel ooit gespeeld. Ieder lid van de bemanning van de Hummingbird van de reis naar Spitsbergen in 2017 heeft beklijvende momenten meegemaakt die uniek zijn in een leven en die zonder twijfel gekoesterd zullen worden. Verschillende hoogtepunten gedurende onze expeditie, elk ervaren vanuit verschillende standpunten. Wisten wij veel dat amper acht uur later daar nog een extra hoogtepunt aan toegevoegd zou worden.

De Ijsbeer (foto genomen door medebemanningslid David vanop een ruime afstand)

Een tip gegeven door een Russische gids in Pyramiden zorgde ervoor dat het zien van de ijsbeer, het machtigste dier in het poolgebied op een rotsachtig schiereiland voor Nordenskioldbreen zonder twijfel meteen het hoogtepunt van ieders reis werd. Een allerlaatste keer gedurende deze trip maakten we een erg vroege start, hesen we het hoofdzeil omhoog, stippelden we onze koers uit richting een allerlaatste tussenstop. Of we nu onze twijfels hadden of we de ijsbeer wel degelijk zouden zien, we overtuigd waren dat het lot ons opnieuw gunstig gezind zou zijn, of we gewoon ons eigen gevecht met een kater van de vorige avond aan het uitvechten waren, onze hoop was hetzelfde: een glimp opvangen van een van de meest fragiele en bedreigde diersoorten ter wereld, en dat in zijn eigen leefomgeving. De emoties die oplaaiden waren er van intense vreugde, geluk en deels zelfs opluchting. Het spotten van de ijsbeer die zijn ontbijt aan het verorberen was, was niet alleen het hoogtepunt, maar ook het perfecte einde van een ongelooflijke zeilreis in het poolgebied.

Zeilen in de Arctic: een groots avontuur

Sailing North: An Arctic journey in the footsteps of Amundsen

During all my travel stories I never liked describing myself as a mountaineer, a hiker or a paddler. Reason is I Iike different types of adventure activities and therefore prefer the term ‘adventurer’. But things have changed since sailing from Tromsø to Svalbard. I may be an ambitious hiker , a decent paddler and a strong mountaineer, but in no way am I a sailor! (Dempsey’s travel journal, day two of crossing the Barentz Sea)

I’m taking one more picture of the hull of the Framm at the Framm Museum in Oslo. I look at the display of my camera and shake my head disapprovingly. I’ve tried several angles to captivate the size of it, but none of them seems to do it justice. The Framm is a former polar expedition vessel used by Norwegian explorers like Roald Amundsen and Fridtjof Nansen to explore the polar regions. Since I was a child I always envied the time when historical figures like Colombus or Vasco Da Gama explored new regions and discovered new territories. That is way I booked myself a spot as a crew member on the Hummingbird, a top class expedition yacht. The journey? Sailing from Tromsø to Svalbard or in other words: sailing the Arctic. I’m on my way to Tromsø, where my journey begins in about two days. With no prior experience, this sailing expedition will be a complete new challenge for me.

The Hummingbird

Crossing the Barentz Sea

How big of a challenge would become clear only days after departure when we cross the Barentz Sea to reach the Svalbard archipelago. Heavy winds would allow us to do the 550 nautical mile crossing in only three days. A speed record. The downside: it also meant me vomiting and being bedbound for three days. Fortunately seasickness does pass and when Svalbard was within sight, I stood back on deck firm and solid. Ok, that might be a little bit exaggerated but still… I was able to enjoy the first views of Spitsbergen. More than enough for me. Our free afternoon in Longyearbyen would give me the extra time to fully recover and regain my strenghts for the rest of the journey.

20170717_061911
First view on Svalbard: very clouded but still impressive

Glaciers

Pretty much 60 percent of Svalbard is glaciated and with hundreds of impressive glaciers all over Svalbard, there seems no logic in why we were heading towards Lilliehookbreen in the Lilliehookfjorden two days of sailing away. It’s just one of those things you have to see to be convinced why the journey is worth it. Lilliehookbreen is one of the biggest and fastest calving glaciers in the world and is situated 65 nautical miles northerly than Longyearbyen, which meant we were crossing 79 degrees north. Bits of icebergs surrounded us when entering Lilliehookfjorden and a thick mist made the experience even more surreal. The glacier ice wall was still over ten kilometers away when we already had to dodge icebergs, growlers and bergy bits.

If a glacier cracks and nobody hears it, does it still make a sound? It probably does, but we are even more sure that even when you don’t see the glacier, it makes a sound. Cracking sounds of ice moving came creeping in while views remained zero to nothing. Hearing nothing but the crackling, rumbling and fizzling sounds of ice pushing more ice is as close to nature’s force as one can get. And as if the sounds of ice pushing and glaciers calving wasn’t enough, the thick mist cleared up like a stage curtain and revealed the massive 11 kilometers wide ice wall in full glory.

Lilliehookglacier slowly revealing its beauty

…and wildlife

The first part of our sailing expedition had been a combination of crossing the Barentz Sea and finetuning (or in my case: developing) our sailing skills. Skipper Susie had made several attempts of demonstrating us the reefing technique, even though crashing puffins to the sea surface had drawn the attention of the crew on well… most occasions. Puffins weren’t the only type of wildlife we would spot during  our voyage. Our hopes were set on spotting the mighty polar bear, one of world’s most feared predators and endangered species. However, no polar bear was to be seen during our first days up north but we forgot about him for a whale (get it?) when we were privileged to spot seals, walruses and even a sperm whale spouting and tail flipping. Soon we would add the Svalbard reindeer and the Arctic fox to that list when hiking around Ny Alesunds, world’s most northerly settlement.

 

King of the Arctic

When we were talking about the highlights of our trip on our last evening before returning to Longyearbyen, many different stories where shared. Seeing the walruses on the sandy beach at Brucebukta, the cracking sounds of the Lilihook glacier or even the slow journey towards it avoiding icebergs along the way in the clouded surroundings. Or what about the many evenings to be memorized, playing a very vicacious game of uno under the midnight sun. Without doubt the most northerly game of uno ever played. Every member of the 2017 Hummingbird crew to Svalbard has captivating moments that are unique in one’s lifetime and should and probably will be cherished forever. Different moments during our journey experienced from different points of view. Little did we know that only eight hours later all of this would change.

IMG-20170811-WA0003
Polar bear (picture made by fellow crew member David from a fair distance)

A tip of a Russian guide in Pyramiden was the initiation of seeing the mighty polar bear, king of the Arctic, on the rocky peninsula near Nordenskioldbreen and of what will without doubt be the highlight of everyone’s trip. One last time on this trip we made an early start, hoisting the main and plotting our course towards one last stop. Whether we were doubting we would actually still see the polar bear during this trip, or were convinced fortune would turn in our favour once again, or just  struggling with a hangover caused by some serious drinking the night before, our hopes were the same: catching a glimpse of one of the most fragile and endangered species, in his own habitat. The emotions flaring, were of intense joy, happiness and even relief. Witnessing the polar bear truly was the highlight and a perfect ending of one heck of a journey in the Arctic.

Sailing the Arctic: one heck of an adventure

Op zoek naar het Ierse geluk

Het land van de groene heuvels, steile kliffen, eeuwenoude kasteelruïnes en de mythische leprechauns. Je raadt meteen welk land we kozen als allereerste reisbestemming van dit jaar. Nee, we gingen niet op zoek naar de pot goud op het einde van de regenboog maar wel naar indrukwekkende landschappen en een stevige portie avontuur uiteraard.

Met onze VW minibus de ferry op

Alsof het landschap in Ierland nog niet groen genoeg is, reisden we vanuit Cherbourg met onze olijfgroen gekleurde Volkswagen T2 dormobile uit 1974. Ierland zou de komende twee weken vooral een eerste trial worden voor onze oldtimer bus. Eens aangekomen in Rosslare trokken we naar Lough Hyne, een klein meer in het zuidwesten van de provincie Cork. Het meer is uniek omdat het via Barloge Creek door een klein kanaal dat bekend staat als The Rapids, verbonden wordt met de Atlantische oceaan. Het getij zorgt ervoor dat je tweemaal per dag vanaf Lough Hyne de Atlantische oceaan kunt bereiken. Het was dus wachten tot de volgende ochtend vooraleer we onze kajak in het water dropten en begonnen te peddelen. Het fantastische weer zorgde ervoor dat we een eerste indrukwekkend zicht op de kliffen van de Ierse kust kregen.

DCIM100GOPROGOPR0917.
Kajakken langs de Ierse kust
Wild Atlantic Way

Een kajaktochtje op de Atlantische oceaan en een verkenning in een zeegrot later stonden we terug op de oevers van Lough Hyne. De komende dagen zouden we al rondrijdend met onze VW bus doorbrengen op Beara Peninsula, Killarney en de Ring of Kerry, allen onderdeel van de Wild Atlantic Way, een 2500 kilometer lange kustroute die tot de mooiste ter wereld behoort. En met het goede weer dat voorspeld wordt, zou het die naam zeker eer aan doen. Maar ons hoogtepunt op het schiereiland Iveragh zou letterlijk en figuurlijk de beklimming van Carrauntoohill worden. Vreemd genoeg was het zoeken naar het beginpunt moeilijker dan de beklimming zelf (al had onze teleurstellende gps daar veel mee te maken).

DSCF1954
With our VW minibus along the Wild Atlantic Way
De reuzenhaaien van Dingle

Wat voor weer wordt het? Een vraag die je iedere dag moet stellen wanneer je door het regenachtige Ierland reist en waar volgens een Ier die we ontmoetten op Dingle maar één antwoord op is: “s’Ochtends je gordijnen open trekken en kijken.” Het weer op Ierland is zo wisselvallig dat het amper in te schatten is. Helaas zagen we eens op Dingle de keerzijde van ons klavertje vier. Net nu we dichter bij onze twee grootste avonturen kwamen: kajakken voor de Cliffs of Moher en kajakken op het uiterste punt van Dingle, Slea Head nabij de Blaskets Islands. Hier zijn de basking sharks ofwel de reuzenhaaien (tweede grootste haaiensoort ter wereld) vaak te spotten. (Read our post on how to see the Basking sharks?) Kajakken terwijl de wijd opengesperde mond van de reuzenhaai aan het wateroppervlak komt was dan ook hetgeen we het meest naar uit keken. De vele wind maakte het echter onmogelijk om op zee te kajakken. Een laatste verwoede poging nabij Wine strand om de haaien te zien ten spijt, bleven we teleurgesteld achter.

DCIM100GOPROG0200952.

On the summit of Carrauntoohill
Cliffs of Moher

Niet alleen kregen we geen haaien te zien, maar ook ons kajakavontuur nabij de Cliffs of Moher kwam in gedrang. Kajakken met golven die tot drie meter boven je kajak uittorenen is niet meteen de veiligste activiteit als je in de oceaan voor de beroemde Cliffs of Moher peddelt. Met twee dagen in Doolin besloten we de eerste dag te gebruiken voor het wandelen van het coastal path. Een indrukwekkende trail die soms wel erg dicht bij de rand van de 200 meter hoge kliffen verloopt en die ons het mindere weer van de voorbije dagen even deed vergeten. Helaas was de wind de volgende ochtend nog steeds niet geminderd en besloten we maar ons kajakavontuur langs de Cliffs of Moher definitief op te bergen. Of tenminste tot een volgend bezoek aan Ierland.

DCIM100GOPROGOPR0997.
Selfie attempt #7 at the Cliffs of Moher

Kalaw to Inle trekking

‘Hi, I’m Phyo and I’ll be your guide for the next three days.’ Een kleine jonge man met een bol gezicht en een rieten hoed op zijn hoofd komt naast me staan. Zijn brede glimlach typeert zijn gezicht. Net als bij de meeste Burmezen trouwens. Het levert hem meteen punten op bij zijn groep als hij al de eerste grapjes begint boven te halen. ‘What’s that on your shirt?’, wijst hij naar mijn t-shirt waarna hij zijn vinger omhoog tegen mijn neus duwt zodra ik naar beneden kijk. De toon is gezet en ook ik heb het gevoel er een goede vriend aan over te houden.

Het typeert de vriendelijkheid en gastvrijheid van de Burmese bevolking. Diezelfde gastvrijheid zullen we de komende drie dagen mogen meemaken tijdens onze driedaagse trektocht van Kalaw naar Inle Lake als we langs verschillende dorpen passeren waar traditionele stammen nog steeds hun tradities in ere houden. Iedereen die naar Kalaw reist, heeft maar een doel: een trektocht maken richting Inle Lake. Wie hier ook maar even in de drukke straten ronddwaalt kan er dan ook niet naast kijken. Overal worden tochten aangeboden door trekkingsorganisaties. Linsay en ikzelf kozen ervoor om met een kleine groep de tocht af te leggen, uit vrees dat het anders te druk zou worden. We zouden al snel leren dat dit nog steeds veel drukker is, dan wat we vaak gewoon zijn als we reizen. De eerste twee dagen zijn er nog verschillende routes maar op dag drie wandelen alle organisaties op dezelfde paden de laatste kilometers naar het meer.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Fantastisch groen berglandschap

Geen tent, geen slaapzak en geen kookgerei. We hadden deze keer dan ook genoeg met een kleine rugzak om de komende drie dagen te overbruggen. ‘Dit zijn de enige schoenen die ik mee heb op reis.’, zei een Duitse jonge backpacker terwijl hij wees naar zijn kraaknette schoenen. ‘Ik wil dat ze de trektocht overleven.’ Het geniepige lachje die op het gezicht van Phyo verscheen verraadde dat de kans op propere schoenen wel erg klein was. ‘Follow me.’, zei hij vol enthousiasme terwijl hij met zijn armen zwaaide.

Slapen boven de waterbuffels

Eens uit de drukke straten van Kalaw bevinden we ons               al erg snel tussen de rijstvelden. Modderige paden (een goed begin voor onze Duitse backpacker) leiden tot aan de rand van een rijstveld waar een lokale boer bezig is met zijn gewassen. Het zou geen ongewoon zicht zijn de komende dagen. De kronkelige paden leiden ons de eerste uren door een dicht bos en na zo’n 21 kilometer stappen komen we aan bij onze eerste slaapplaats voor de avond. Een rieten huis bestaande uit twee verdiepingen waarbij we zelf boven de waterbuffels slapen. ‘Waar slaapt de familie die hier woont dan?’, vraag ik Phyo. ‘Die slapen nu gewoon elders omdat jullie er zijn.’, antwoordt hij. De vele toeristen die deze trekking doen, zijn een belangrijke bron van inkomsten voor de lokale bevolking langs de trail. Ondanks het feit dat we eigenlijk peanuts (omgerekend 45$) betalen voor drie dagen inclusief gids, eten en overnachtingen.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Het kan erg ‘heet’ zijn in Myanmar
Careful, slippery!

In totaal leggen we zo’n 61 kilometer af in drie dagen, een afstand die goed te doen is voor ervaren trekkers, al denken onze groepsgenoten daar anders over. Ondanks de vele pauzes die we nemen, waar we telkens thee en koekjes krijgen voorgeschoteld, is een klaagzang bij sommigen een echte must. Het gebrek aan deftige wandelschoenen en het regenweer die we rond de middag van de twee de dag krijgen te verduren, doet daar geen goed aan. Integendeel, heel wat slippartijen zorgen voor een wel erg modderige outfit, maar als we onze Duitse hiker met zijn sandalen dertig centimeter in de chocoladestroom zien verdwijnen, kunnen we een lach toch niet onderdrukken. ‘Careful, slippery!, waarschuwt Phyo voor de zoveelste keer met een lachje, waarbij hij amper kan verbergen dat hij geniet van de onhandige manoeuvres van onze groep. Hoe vaak enkele jonge reizigers ook mogen vloeken als ze voor de zoveelste keer een verkeerde stap zetten, uitglijden of zelfs een spinnenweb in hun gezicht krijgen, even vaak genieten ze van de prachtige groene heuvels van het berglandschap.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Rijstvelden
Treinsporen

Gelukkig kunnen we voor het laatste stuk de glibberige trail even inruilen voor de spoorweg. Deze lijn van Thazi naar Nyaung Shwe nabij Inle Lake werd indertijd aangelegd door de Britten en wordt tot op vandaag gebruikt door een wel erg langzame trein die we enkele dagen later zouden terugnemen richting Thazi. Net door het trage tempo van de trein heeft de lokale bevolking er geen problemen mee om dicht bij de spoorweg te wonen. De treinreizigers zijn immers hun doelgroep voor het verkopen van hun etenswaren. Eens bij onze slaapplaats aangekomen, vinden we opnieuw een authentieke slaapplaats terug. Een houten vloer waar een bamboemat op ligt en een erg dunne matras.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Het leven langs de spoorweg
Inle Lake

Een koude douche (ton met water) in het dorp heeft ons deugd gedaan en gelukkig blijven we de laatste dag gespaard van meer regenweer. Niet veel later betalen we 10 dollar admission fee voor het Inle Lake gebied. Al gauw wandelen via een dirt road tussen het struikachtige gewas met in de achtergrond onze bestemming: Inle Lake. De voorbije drie dagen hebben we het authentieke leven in Myanmar kunnen ervaren (met alle ongemakken van dien), maar daar komt hier een eind aan. Inle Lake is wellicht het meest toeristische gebied van Myanmar, vooral vanwege de tot de verbeelding sprekende Inthavissers.

 

We hebben de  Kalaw to Inle lake trekking afgelegd met de Eversmile Trekking service. Ons persoonlijke hoogtepunt was onze goedlachse gids Phyo die de drie dagen echt een persoonlijke touch heeft gegeven. Phyo is ondertussen zelf met zijn vrouw een eigen trekking service begonnen, Yumon and Phyo trekking. We kunnen hem erg aanbevelen!