Zeven jaar na mijn kajakexpeditie sta ik opnieuw in Spitsbergen. Het mag dan niet de meest vanzelfsprekende bestemming zijn zo hoog boven de noordpoolcirkel, maar het voelt toch aan als thuiskomen. Alleen dan wel een thuis waar de aardappelen nog op het vuur staan, want na heel wat problemen met de vlucht moet ik me nu haasten om de laatste praktische zaken nog rond te krijgen voor de winkels sluiten in het centrum en onze packraftexpeditie al meteen een halve dag vertraging oploopt. Halfweg de vlucht naar Longyearbyen klonk een licht gestreste stem van de piloot door de luidsprekers om te melden dat er een probleem was met het toestel waarin we zaten. Precieze details werden niet gegeven, maar het probleem kon niet wachten, noch opgelost worden op de eindbestemming. Resultaat, terug naar Gardermoen. De uitspraak ´de volgende keer dat je uit het vliegtuig stapt, ben je in een heel andere wereld´ die ik maakte voor het boarden, kon niet meer tegen me keren. We stonden namelijk terug op dezelfde plek.
Gelukkig ging voor de rest alles goed en haalden we onze achterstand qua planning helemaal weer in. En als een kapot vliegtuig het spannendste zou zijn dat we de komende week zouden meemaken, dan viel het allemaal toch wel mee.
´Waar zijn we aan begonnen?´
Dat beseft lijkt er ook te komen bij de groep. In de dagen voorafgaand aan de expedities was ik me van 2 scenario´s bewust. Bij aankomst zou de opwinding naar het vooruitzicht van de expeditie de groep een soort laksheid bezorgen, of de ernst overvalt hen. Het werd het tweede. Wanneer ik terug op de camping aankom krijg ik van medebegeleidster Lisa te horen dat de groep zich zorgen maakt. ´IJsberen zijn een echte dreiging en doden mensen.´ En ´inflatable boats zijn een makkelijk doelwit voor territoriale walrussen.´ De verhalen van de uitbaatster op de camping en de folders in de kookruimte zorgen voor een schrik in de groep. Zelf heb ik het liever zo, dan dat ik hen nog de ernst van de expeditie moet laten inzien.
Onze packraftexpeditie Spitsbergen is dan ook voor de echte avonturiers. We peddelen vier dagen naar Tempelfjorden om de indrukwekkende Tunabreen te bewonderen, om vervolgens in drie tot vier dagen via de dalen in het binnenland terug te hiken en packraften. Zeven dagen volledig zelfvoorzienend zijn in ijsberengebied en overgegeven aan de brute weerelementen van het hoge Noorden. Met die laatste zouden we op dag één al meteen te maken krijgen. Na een vlotte oversteek van het Adventfjorden blaast een stevige noorderwind ons vol in het gezicht in het Sassenfjord. Niet eens extreem, maar wel genoeg om het peddelen extra fysiek uitdagend te maken en de groep voor een tweede confrontatie te plaatsen in 24 uur. ´Waar zijn we aan begonnen.´, gaat door hun hoofd. En dan moet de eerste ijsberenwacht nog volgen.
Witte stipjes in de verte
De ijsberenwacht is een fysiek uitdagende, maar ook mentaal vermoeiende ervaring. Deze expeditie telde tien deelnemers, waarvan telkens drie team van twee gedurende drie uur de wacht zouden houden om eventuele ijsberen vroegtijdig te spotten en van het kamp weg te houden. Drie uur in de kou, hopend dat er geen (of net wel?) ijsbeer gespot wordt. De verhalen van op de camping zorgen dat er bij de eerste deelnemers die de wacht moeten houden toch wat stress heerst. Verwacht. Net daarom had ik er op voorhand voor gekozen om teams van twee de wacht te laten houden. Zelf nemen Lisa en ik een shift de eerste nacht.
Hoewel de shifts zonder problemen verlopen neemt de paranoia soms toch de bovenhand. ´Het scheelde niets of ik had een flare afgevuurd om jullie wakker te maken.´, vertelt een van de deelnemers. ´Pas op het laatste zag ik dat de witte stipjes maar rendieren waren.´
Bevroren Tempelfjord
Een stevige noorderwind zou ons blijven tegemoet komen de eerste dagen waardoor we al snel het packraften ruilen voor hiken om wat kilometers te maken. Het bezorgt de groep wat extra stress. Zal de expeditie ingekort moeten worden of missen we over enkele dagen ons vliegtuig. Ervaring heeft me echter geleerd dat je dagen hebt waarin je weinig afstand aflegt en dagen waarin je kilometers vreet. Dag drie bleek zo´n dag. Met perfecte omstandigheden (lees: wateroppervlak als een spiegel) beleven we Spitsbergen niet alleen op z´n best, maar leggen we ook makkelijk een twintigtal kilometers af op het water. We kunnen uiteindelijk onze tentjes opslaan in het Sassendalen en van hieruit morgen een dagtocht maken naar de Tunabreen.
Onze tentjes laten we staan (maar alle eten gaat mee!) als we peddelen in het Tempelfjord. Opnieuw gaat het peddelen erg vlot en zien we vrolijke gezichten achter de bivakmutsen. Toch kiezen we ervoor om na een vijftal kilometer aan land te gaan bij een landtong en een stuk te wandelen. Een stevige rugwind voerde ons het fjord in en mijn vrees was dat de wind, ondanks de voorspellingen niet zou gaan draaien in de namiddag. Het bleek de juiste keuze. Niet alleen zou de wind voor een iets lastigere terugtocht zorgen, maar wat verderop ligt er nog heel wat zeeijs. Het hele diepste stuk van het fjord is nog bevroren en net iets te riskant om met packrafts af te leggen.
Ploeteren door het Sassendalen
We zijn dag vijf van de expeditie. De routine zit er ondertussen goed in en de groep begint manieren te vinden om zich te vermaken tijdens de wachten. Van glijden op sneeuwheuvels, wandelingen in de buurt, droneshots maken tot een vuurtje maken om het gewoon wat warm te hebben. We ruimen het kamp op en laten de packrafts in onze rugzak. Al hikend trekken we namelijk het binnenland van Spitsbergen in. Sassendalen is een van de grootste valleien op de archipel. In de wintermaanden is het een populaire sneeuwmobielroute, maar nu alle sneeuw is verdwenen is het een desolaat landschap. Rivieren gevormd door smeltende sneeuw en gletsjerijs banen zich een weg naar het fjord. Net hierdoor wordt het dal wel eens als ontoegankelijk omschreven voor wandelaars tijdens de zomermaanden. Niet zelden verdwijnen onze voeten diep in de modder en verdwijnt er wel eens een schoen. Als we uiteindelijk aan de grootste gletsjerrivier komen die we moeten oversteken, halen we de packrafts terug boven.
Twee dagen wandelen met stevige rugzakken van meer dan 20 kilogram en op moeilijk terrein weegt door op het moraal van de groep. Nadat ze eerder nog opgelucht waren even de armen hun rust te kunnen geven en de packrafts op te bergen, beginnen ze nu eerder weer te verlangen naar hun packraft. Expedities zijn vaak fysiek afzien, zoals ze ook mogen ervaren. Van de fysieke inspanningen tot de barre (wind!) weersomstandigheden. Als de wind gaat liggen is het best aangenaam, maar helaas mogen we dit niet veel meemaken deze keer. Gelukkig bestaat er een wondermiddel na een pittige expeditiedag: een heerlijk warme maaltijd en een warme slaapzak!
Packraften op gletsjerrivier
Onze expeditie zit op schema. Misschien zelfs beter dan dat. Hoewel we nog iets meer dan dertig kilometer te gaan hebben naar Longyearbyen, zou het aanzicht op de rivier in het Adventdalen voor een voorsprong kunnen zorgen. De waterstand is hoog in de vallei nog miniem, maar haalbaar. We besluiten vroeg kamp op te zetten en morgen het er op te wagen.
De gletsjerrivier begint met een doolhof aan stroompjes, waarvan er eentje diep genoeg is om te peddelen. Even afwijken en je zit zo vast op de stenen bodem. We kiezen ervoor om in een rijtje achter elkaar te peddelen, al begint onze tocht niet zo vlot. Eén rits van een packraft is gesneuveld en wat snel oplapwerk blijkt na anderhalve kilometer onvoldoende. Er zit niets anders op dan de opening dicht te naaien en te hopen dat dit het houdt tot Longyearbyen…
De rest van de dag lijkt ons alles mee te zitten. Hoewel het intensief zoeken is naar de juiste route op het water, nadert het eindpunt snel. Longyearbyen komt na de lunch in zicht en na zeven dagen bereiken we terug de bewoonde wereld.
Het is een week geweest vol fysieke uitdagingen, omgaan met barre omstandigheden, genieten van de desolate omgeving en improviseren met tegenslagen. Maar is dat net niet de definitie van een geslaagd avontuur?
Lijkt een avontuurlijke expeditie in Arctisch gebied ook iets voor jou? Beyond Borders organiseert ieder jaar een Spitsbergen packraftexpeditie voor echte avonturiers! Schrijf je nu in!
Geef een reactie